کشت ارقام هیبرید ارزن مرواریدی به عنوان منبع تولیدپایداردانه و علوفه در شرایط تغییراقلیم

متقی, مهدی; عطایی, رضا; یزدان‌پناه, علیرضا

کشت ارقام هیبرید ارزن مرواریدی به عنوان منبع تولیدپایداردانه و علوفه در شرایط تغییراقلیم

نوع مقاله : مقاله ترویجی

نویسندگان

¹ استادیار پژوهش، بخش تحقیقات علوم زراعی- باغی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان همدان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج

² استادیار پژوهشی، موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران

³ عضو هیات علمی، بخش تحقیقات خاک و آب، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان همدان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی،

چکیده

کاهش نزولات آسمانی و افزایش دما طی دهه‌های اخیر در ایران، سبب گردیده است جایگزینی کشت گیاهان آب‌بر مانند ذرت با گیاهان با نیاز آبی پایین و متحمل به تغییرات اقلیمی مانند ارزن مرواریدی مورد توجه قرار گیرد. ارزن مرواریدی با نام علمی Pennisetum glaucum، به‌دلیل استفاده از مسیر فتوسنتزی چهار کربنه و سازوکارهای تنظیم روزنه‌ای بهره‌وری بالایی در استفاده از آب نشان می‌دهد. علوفه ارزن مرواریدی فاقد مواد ضد تغذیه‌ای (نیترات، آلکالوئیدها، اگزالات و هیدروسیانین) بوده و از نظر درصد پروتئین برتر از ذرت و سورگوم است و بنابراین از ارزش غذایی بالایی برخوردار است. از نظر کیفیت دانه برای تغذیه طیور، ارزن مرواریدی فاقد ماده ضد تغذیه‌ای تانن بوده و با داشتن مقادیر بالای پروتئین، مواد معدنی کلسیم و فسفر، چربی، نشاسته و انرژی ناخالص برتر از سورگوم است. به دلیل دگرگشن بودن ارزن مرواریدی، افزایش عملکرد دانه و علوفه از طریق تولید ارقام هیبرید میسر است و در همین راستا، دو رقم هیبرید دانه‌ای با نام‌های مانا (زودرس) و آریا (میان‌رس)، دو رقم هیبرید علوفه‌ای چند‌چین با نام‌های هامین (زودرس) و صدرا (میان‌رس) و دو رقم هیبرید علوفه‌ای تک‌چین دیررس با نام‌های سپهر و ماهور با خصوصیاتی چون عملکرد و پایداری بالا معرفی شده‌اند. با توجه به لزوم کاهش مصرف نهاده ارزشمند آب در بخش کشاورزی و افزایش تولیدات دام و طیور به منظور تأمین نیاز جمعیت رو به رشد کشور به خوراک، به نظر می‌رسد که توسعه زراعت ارقام هیبرید ارزن مرواریدی به‌عنوان گیاهی کم‌توقع و سازگار به تغییرات اقلیمی، نقش مهمی در حفظ ذخایر آبی کشور و تأمین نیاز واحدهای دامداری و مرغداری به دانه و علوفه و در نهایت تأمین امنیت غذایی جامعه خواهد داشت.

کلیدواژه‌ها